I.10.7.1 ARiMR — do 10 mln zł na przetwórstwo produktów rolnych

• Program: Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej 2023–2027.
• Interwencja: I.10.7.1 Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości (dotacja) — poza gospodarstwem.
• Instytucja: Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
• Status na 17.08.2026 r.: nabór ogłoszony, jeszcze nieotwarty.
• Termin składania wniosków: 1.09.2026–30.09.2026 r. W dokumentacji nie wskazano odrębnej godziny granicznej — nie należy samodzielnie zakładać „23:59”.
• Forma składania: wyłącznie PUE ARiMR. Wniosek złożony w inny sposób pozostaje bez rozpatrzenia.
• Budżet naboru: 624,63 mln zł łącznie dla obszarów A i B.
• Pomoc: od 100 000 zł do 10 000 000 zł. Pomoc publiczna: SA.121578.
• Realizacja: maksymalnie 1 albo 2 etapy, do 24 miesięcy od zawarcia umowy i nie później niż do 30.06.2029 r.
• Okres związania celem: 5 lat od wypłaty płatności końcowej.

Pomoc może otrzymać wyłącznie przedsiębiorstwo posiadające status mikro-, małego albo średniego przedsiębiorstwa. Duże przedsiębiorstwa są wyłączone.

Działalność musi być wykonywana na terytorium Polski i należeć do działalności wymienionych w załączniku nr 3 do Regulaminu. Wnioskodawca musi posiadać numer EP, a działalność nie może być zawieszona. Status MŚP oraz warunek prowadzenia działalności objętej wsparciem muszą być spełnione co najmniej w dniu złożenia WOPP.

Dopuszczalne formy: osoba fizyczna prowadząca działalność, wspólnicy spółki cywilnej, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej. W przypadku osoby prawnej albo spółki osobowej wymagana jest rejestracja w KRS co najmniej na dzień złożenia wniosku.

Najważniejszy warunek dla producenta–przetwórcy

W obszarze A przedsiębiorstwo musi przetwarzać produkty rolne i w wyniku tego procesu również wytwarzać produkty rolne. „Produkt rolny” oznacza produkt z załącznika I do TFUE; produkty rybołówstwa i akwakultury są wyłączone.

Sam fakt prowadzenia firmy spożywczej albo posiadania właściwego PKD nie przesądza o kwalifikowalności. Na etapie kwalifikacji wykonujemy trzy odrębne sprawdzenia: czy firma jest MŚP, czy faktycznie wykonuje działalność z właściwego kodu PKD oraz czy konkretny proces technologiczny spełnia definicję przetwarzania produktu rolnego w produkt rolny.

Obowiązuje PKD 2025. Oficjalny wykaz obejmuje m.in.:

• 10.11.Z — przetwarzanie i konserwowanie mięsa, z wyłączeniem drobiu,
• 10.12.Z — mięso drobiowe; 10.13.Z — wyroby z mięsa,
• 10.31.Z — ziemniaki; 10.32.Z — soki z owoców i warzyw; 10.39.Z — pozostałe przetwarzanie owoców i warzyw,
• 10.41.Z — oleje i pozostałe tłuszcze płynne; 10.51.Z — wyroby mleczarskie,
• 10.61.Z — produkty przemiału zbóż; 10.62.Z — skrobia, ale wyłącznie przetwarzanie ziemniaków lub zbóż na skrobię,
• 10.83.Z — wyłącznie produkcja herbat ziołowych albo ziołowych z dodatkiem owoców i innych roślin,
• 10.89.B — substytuty mięsa; 10.89.C — roślinne substytuty jaj, nabiału i innych produktów mlecznych, z wyłączeniem napojów; 10.89.D — w określonym zakresie: wyroby z jaj, przetwórstwo miodu albo chmielu,
• 10.91.Z — pasze dla zwierząt gospodarskich; 10.92.Z — karma dla zwierząt domowych,
• 11.01.Z — alkohol etylowy po przetworzeniu przeznaczony do spożycia; 11.02.Z — wina gronowe; 11.03.Z — cydr i inne owocowe napoje fermentowane, z wyłączeniem wskazanych wyrobów winopochodnych i winopodobnych.

W wykazie są również określone zakresy PKD 13.10.D i 20.14.Z oraz działalności hurtowe 46.21.A, 46.21.B, 46.22.Z, 46.31.Z, 46.32.Z, 46.33.Z i usługowe magazynowanie 52.10.B — przy działalności polegającej na samym wprowadzaniu do obrotu obowiązuje jednak odrębny wymóg zorganizowanej formy współpracy rolników.

Nie chodzi więc o „wszystkie firmy spożywcze”, ale o MŚP prowadzące określone rodzaje przetwórstwa produktów rolnych, zgodne z wykazem PKD i definicją produktów rolnych obowiązującą w naborze.

Projekt może dotyczyć inwestycji materialnych i niematerialnych związanych z działalnością objętą wsparciem. Przy inwestycjach zwiększających moce produkcyjne lub magazynowe trzeba udokumentować bazę surowcową oraz możliwość zbytu planowanej produkcji.

Przykładowy zakres: uruchomienie lub rozbudowa linii technologicznej, zwiększenie zdolności przetwórczej zakładu, modernizacja procesu produkcji, rozbudowa części produkcyjnej lub magazynowej, nowe instalacje technologiczne, automatyzacja i sterowanie procesem, aparatura pomiarowa i kontrolna, systemy IT sterujące produkcją i magazynowaniem, systemy identyfikowalności i zarządzania jakością, rozwiązania ograniczające zużycie energii, wody albo ilość odpadów oraz wybrane instalacje OZE służące działalności przetwórczej.

Inwestycja nie może być wyłącznie odtworzeniowa. Regulamin definiuje inwestycję odtworzeniową jako zastąpienie istniejącego budynku, maszyny lub urządzenia nowym bez zwiększenia zdolności produkcyjnych o co najmniej 25% albo bez gruntownej zmiany charakteru produkcji lub technologii. Racjonalność technologiczna jest przedmiotem oceny.

Katalog kosztów kwalifikowalnych

Roboty budowlane — budowa, rozbudowa, przebudowa albo remont połączony z modernizacją, o ile są niezbędne do wdrożenia inwestycji dotyczącej maszyn lub urządzeń: obiekty do przetwarzania, magazynowania, przygotowania do sprzedaży i kontroli laboratoryjnej, infrastruktura techniczna, pomieszczenia higieniczno-sanitarne oraz pomieszczenia administracyjne integralne z obiektem — przy czym powierzchnia części administracyjnej nie może przekraczać 10% powierzchni tych obiektów.

Infrastruktura środowiskowa związana z działalnością objętą wsparciem: zagospodarowanie i składowanie odpadów, oczyszczalnie i podczyszczalnie ścieków, biogazownie, fotowoltaika, słoneczne systemy grzewcze, magazyny energii, odzysk ciepła, pompy ciepła, kotły i piece na biomasę (z wyłączeniem kotłów na słomę) oraz rozwiązania chłodnicze o zmniejszonym lub neutralnym oddziaływaniu na środowisko.

Technologia i środki trwałe: nowe maszyny i urządzenia do przygotowania produktów do przetwarzania, maszyny i urządzenia do przetwarzania, urządzenia do magazynowania produktów i półproduktów, urządzenia służące przygotowaniu produktów do sprzedaży, nowa aparatura pomiarowa i kontrolna oraz sprzęt do sterowania procesem produkcji lub magazynowania.

Cyfryzacja i WNiP: oprogramowanie do zarządzania przedsiębiorstwem, systemy sterowania produkcją lub magazynem, rozbudowa systemów teleinformatycznych, patenty, licencje, prawa autorskie, znaki towarowe, wdrożenie systemów zarządzania jakością.

Koszty towarzyszące: transport i montaż kwalifikowanych maszyn, urządzeń i materiałów; koszty ogólne — maksymalnie 10% pozostałych kosztów kwalifikowalnych; biznesplan — w ramach kosztów ogólnych maksymalnie 50 000 zł netto; projekt budowlany, kosztorys inwestorski, wypisy i wyrysy z ewidencji, nadzór inwestorski lub autorski, kierowanie robotami budowlanymi.

Kiedy można rozpocząć inwestycję

Koszt jest kwalifikowalny, jeżeli został poniesiony nie wcześniej niż w dniu złożenia WOPP. Wyjątkiem są koszty ogólne, które mogą być ponoszone od 1.01.2023 r.

Regulamin szeroko definiuje rozpoczęcie realizacji, m.in. jako rozpoczęcie robót budowlanych, zakup maszyny lub urządzenia, czynność prowadzącą do przeniesienia ich własności albo posiadania oraz zawarcie umowy skutkującej wykonywaniem działalności z użyciem elementów objętych zakresem projektu.

W trakcie naboru nie można normalnie edytować już złożonego wniosku — chcąc go zmienić, trzeba go wycofać i złożyć ponownie. Tworzy to ryzyko dla kosztów poniesionych między pierwszym a ponownym złożeniem, dlatego bezpieczne jest rozpoczęcie kluczowych zakupów po upewnieniu się, że wycofanie nie będzie konieczne.

VAT i wkład niepokryty dotacją

VAT jest kosztem niekwalifikowalnym bez względu na możliwość jego odzyskania — nie obowiązuje tu formuła znana z części innych dotacji.

Przy maksymalnym poziomie pomocy po stronie przedsiębiorstwa pozostaje: obszar A dla zwykłego MŚP — co najmniej 50% kosztów kwalifikowalnych, obszar A dla zorganizowanej formy współpracy — co najmniej 40%, obszar B — co najmniej 40%. Do tego przedsiębiorca pokrywa cały VAT i wszystkie koszty niekwalifikowalne.

Finansowanie 100% kosztów

Instrukcja oceny finansowej wymaga udokumentowania możliwości finansowania 100% kosztów kwalifikowalnych operacji. Jako źródła mogą zostać uwzględnione środki własne, zaliczka, kredyt inwestycyjny oraz — przy odpowiednio etapowanym projekcie — refundacja wynikająca z wcześniejszego etapu.

Instrukcja WOPP wprost stwierdza, że pożyczki nie są uznawane jako źródło finansowania operacji w tej interwencji. Jeżeli wskazywany jest kredyt, do wniosku należy dołączyć umowę kredytową albo promesę. Również kredyt korzystający z gwarancji i dopłaty do odsetek Funduszu Gwarancji Rolnych Plus nie może być źródłem finansowania tej operacji — dotyczy to także wkładu własnego.

Zaliczka i wypłata środków

Podstawowym trybem jest refundacja poniesionych kosztów kwalifikowalnych. Beneficjent może jednak wnioskować już we WOPP o zaliczkę do 50% kwoty przyznanej pomocy; w tym naborze zaliczka jest wypłacana jednorazowo. Warunkiem wypłaty jest zabezpieczenie w postaci weksla in blanco. Jeżeli zaliczka przekracza 2 mln zł, dla kwoty powyżej 2 mln zł trzeba ustanowić dodatkowe zabezpieczenie — np. gwarancję bankową, gwarancję ubezpieczeniową, poręczenie bankowe, weksel z poręczeniem banku albo zastaw na papierach wartościowych Skarbu Państwa.

Projekt może być realizowany maksymalnie w dwóch etapach. Refundacja następuje po udokumentowaniu wykonania zakresu, poniesieniu i opłaceniu wydatków oraz pozytywnej weryfikacji WOP. Koszty stanowiące podstawę wypłaty muszą być opłacone bezgotówkowo przelewem.

Nieruchomość i roboty budowlane

Zakup gruntu lub nieruchomości nie jest kosztem kwalifikowalnym. Możliwe są natomiast kwalifikowane roboty budowlane dotyczące istniejącego lub projektowanego zakładu, jeżeli mieszczą się w zamkniętym zakresie Regulaminu. Nieruchomość nie musi stanowić własności przedsiębiorcy — dokumentacja przewiduje dzierżawę, najem i inne formy posiadania zależnego, ale przy inwestycjach trwale związanych z nieruchomością wymagane są odpowiednie dokumenty i zgoda właściciela lub współwłaściciela.

Regulamin wyłącza m.in.: VAT, leasing, zakup używanych maszyn i urządzeń, zwykły remont niezwiązany z modernizacją, zakup gruntów, zakup innych nieruchomości, zakup środków transportu, wyposażenie, ubezpieczenia, zakup udziałów lub akcji, refinansowanie wcześniejszych zobowiązań, wynagrodzenia pracowników i wskazane koszty personelu, podróże służbowe pracowników, budynki mieszkalne i obiekty niezwiązane z działalnością wspieraną, kotły do spalania słomy, koszty bezpośrednio związane z podstawową produkcją rolną, przygotowanie samego WOPP i WOP oraz koszty informacji i promocji wymaganej przepisami EFRROW.

Istotna rozbieżność w materiałach ARiMR: ogólne ogłoszenie naboru używa skrótu „maszyny, wyposażenie, aparatura”, natomiast Regulamin wprost wymienia „wyposażenie” w kosztach niekwalifikowalnych. Pierwszeństwo ma Regulamin, dlatego bezpieczny zapis to: nowe maszyny, urządzenia, aparatura pomiarowa i kontrolna oraz sprzęt do sterowania procesem — w zakresie wynikającym z Regulaminu.

Wiążąca jest wyłącznie dokumentacja instytucji ogłaszającej nabór: Ogłoszenie naboru i Regulamin ARiMR.

ARiMR przygotowała osobny formularz oceny ekonomicznej przedsiębiorstwa; instrukcja pochodzi z 10.08.2026 r. i dotyczy właśnie tego naboru.

Ocena obejmuje dwa odrębne bloki: wyniki dotychczasowej działalności oraz plan inwestycyjny. W każdym z nich trzeba uzyskać minimum 31 punktów na 100. Dodatkowo przedsiębiorstwo musi udokumentować zdolność sfinansowania 100% kosztów kwalifikowalnych operacji.

Analizowane są m.in. ROS (rentowność sprzedaży), ROA (rentowność aktywów), CR (płynność bieżąca), QR (płynność szybka), ER (wskaźnik autonomii) oraz DSCR (zdolność obsługi zadłużenia). Dla planu inwestycyjnego DSCR powinien wynosić co najmniej 1,20, a dla działalności historycznej próg wynosi 1,00.

Jeżeli firma nie osiąga wymaganej oceny na podstawie ostatnich 3 lat, możliwa jest ponowna ocena na podstawie 2 lat, a następnie 1 roku. Gdy nadal nie osiąga minimum, akceptacja wymaga promesy kredytowej obejmującej 100% kosztów kwalifikowalnych pomniejszonych o wnioskowaną zaliczkę oraz potwierdzającej pozytywną ocenę zdolności kredytowej.

Dla działalności prowadzonej krócej niż 12 miesięcy albo rozpoczynanej w sektorze objętym pomocą pod nowym PKD przewidziano szczególną metodę: automatyczne 31 pkt w bloku historii i ocenę planu inwestycyjnego. Przedsiębiorstwo zagrożone upadłością może zostać wyłączone niezależnie od wyniku wskaźnikowego.

Zakres zależy od projektu, ale oficjalny wykaz obejmuje m.in.: biznesplan; pozwolenie na budowę albo potwierdzenie złożenia wniosku (jeżeli wymagane); pozwolenie wodnoprawne albo potwierdzenie złożenia wniosku (jeżeli wymagane); promesę lub umowę kredytową (jeżeli projekt jest finansowany kredytem); oświadczenie o statusie MŚP; kosztorys inwestorski dla odpowiednich robót budowlanych; minimum 2 oferty dla kosztów powyżej 20 000 zł netto poza robotami budowlanymi (jedna oferta tylko przy obiektywnym braku możliwości pozyskania dwóch); dokument rachunku przy zaliczce; dokumenty organizacyjne zorganizowanych form współpracy; dokumenty spółki cywilnej; prognozy finansowe; sprawozdania finansowe za do 3 ostatnich lat; dokumenty dotyczące tytułu prawnego do nieruchomości; wymagane zgody małżonka, współwłaściciela lub reprezentantów; certyfikaty systemów jakości; certyfikat ekologiczny wydany przed 1.01.2026 r. dla obszaru B; listy intencyjne dotyczące zakupu surowca i zbytu produkcji dla zakładów nowobudowanych; graficzną ilustrację procesu technologicznego; zgodę właściciela nieruchomości na inwestycję trwale związaną z gruntem lub obiektem przy posiadaniu zależnym.

Krytyczne ryzyko dokumentacyjne: instrukcja ARiMR podkreśla, że w pierwszej kolejności weryfikowane będą kluczowe dokumenty określone w wytycznych szczegółowych, i wskazuje wprost, że wymagany załącznik z tej grupy musi zostać dołączony do WOPP. Nie można zakładać, że ARiMR pozwoli później uzupełnić brakujący biznesplan, kosztorys, ofertę, pozwolenie czy dokument finansowania.

Najważniejsze obowiązki obejmują utrzymanie warunków programu w okresie związania celem, utrzymanie celu projektu przez 5 lat od płatności końcowej, prowadzenie odrębnej ewidencji księgowej lub odpowiedniego kodu rachunkowego, zachowanie dokumentacji rozliczeniowej, realizację obowiązków informacyjnych, spełnienie wymogów sanitarnych, weterynaryjnych, środowiskowych i żywnościowych, umożliwienie kontroli oraz osiągnięcie zadeklarowanych rezultatów.

Istotnym zobowiązaniem jest struktura zaopatrzenia w surowiec: wzór umowy przewiduje — zależnie od wariantu operacji — określone udziały surowca nabywanego albo przetwarzanego na podstawie co najmniej 3-letnich umów, m.in. z producentami rolnymi lub zorganizowanymi formami współpracy.

Szczególne ryzyko: jeżeli przedsiębiorca skorzysta z załącznika nr 18 i zadeklaruje, że cały surowiec będzie pochodził z własnej produkcji, zobowiązuje się do pozyskiwania całości surowca z własnej produkcji rolnej i nie może nabywać produktów rolnych do przetwarzania lub wprowadzania do obrotu w okresie realizacji i okresie związania celem. Tego oświadczenia nie należy podpisywać „na zapas”.

Dokumenty przy rozliczeniu

Faktury i dokumenty równoważne, potwierdzenia zapłaty przelewem, umowy i specyfikacje z dostawcami, ewidencja księgowa projektu, protokoły odbioru robót, protokoły odbioru WNiP, protokoły montażu lub rozruchu maszyn, dokumenty przyjęcia środków trwałych, pozwolenie na użytkowanie lub dokumenty zakończenia budowy, dokumenty Sanepidu, decyzje albo zaświadczenia Powiatowego Lekarza Weterynarii, dokumenty dotyczące systemów jakości, wykaz umów długoterminowych na zakup produktów rolnych oraz potwierdzenie wykonania obowiązków informacyjnych.

1. Produkt końcowy nie jest produktem rolnym. Firma może być „spożywcza”, ale projekt nie spełni definicji przetwarzania wymaganej w I.10.7.1.
2. PKD jest tylko pozornie zgodne. Niektóre kody w załączniku mają bardzo wąskie ograniczenia przedmiotowe.
3. Projekt jest odtworzeniowy. Sama zamiana starej maszyny na nową może nie przejść testu racjonalności technologicznej.
4. Zbyt słaba sytuacja finansowa. Minimum 31/100 trzeba osiągnąć odrębnie w dwóch blokach oceny.
5. Nieudokumentowane źródła finansowania. ARiMR wymaga wykazania finansowania 100% kosztów kwalifikowalnych.
6. Brak ofert lub kosztorysu na dzień składania. Nie należy zakładać możliwości późniejszego doniesienia krytycznych załączników.
7. Zbyt niska punktacja. 5 pkt to jedynie próg formalny, a nie gwarancja finansowania — projekt spełniający wyłącznie minimum może być znacznie słabszy rankingowo niż projekt łączący lokalizację wiejską, komponent środowiskowy i cele „Od pola do stołu”.
8. Podwójne finansowanie. Szczególne ograniczenia dotyczą KPO A1.4.1 i Funduszu Gwarancji Rolnych Plus.
9. Zakup pozycji niekwalifikowalnej — VAT, leasing, używane maszyny, środki transportu, zakup nieruchomości czy „wyposażenie”.
10. Niewłaściwie zaplanowane zwiększenie mocy. Trzeba wykazać zarówno bazę surowcową, jak i możliwość sprzedaży zwiększonej produkcji.