STEP – technologie obronne: do 140 mln zł na inwestycje i projekty B+R

Nabory są planowane — wnioski nie są jeszcze przyjmowane. NCBR poinformował 7.08.2026 r., że konkursy NCBR i PARP mają zostać uruchomione po zatwierdzeniu przez Komisję Europejską zmiany programu FENG.

Jednocześnie przedsiębiorcy mogą już korzystać z niewiążącej wstępnej opinii NCBR dotyczącej zgodności planowanego projektu B+R z zakresem STEP — od 7.08.2026 r. również dla technologii obronnych. Opinia jest pomocnicza i nie zastępuje oceny wniosku.

Niepotwierdzone na 18.08.2026 r.: dokładne daty dzienne i godziny zamknięcia naborów, numery naborów, procent dofinansowania dla przedsiębiorstw, katalog wydatków, zasady VAT, wkład własny, zasady zaliczek i refundacji oraz wzory dokumentów aplikacyjnych. Wszystko to zostanie określone w Regulaminie wyboru projektów i jego załącznikach.

PARP — gdy technologia jest gotowa do wytwarzania. Zakup i uruchomienie linii do seryjnego wytwarzania gotowej technologii kieruje projekt w stronę PARP.

NCBR — gdy technologia wymaga dalszych prac B+R. Rozwiązanie problemu technologicznego, wykonanie prototypu, testów, walidacji i uzyskanie nowych parametrów technicznych może uzasadniać NCBR.

Projektu nie należy sztucznie kwalifikować jako B+R tylko dlatego, że produkt jest technologicznie zaawansowany. Gotowa inwestycja produkcyjna nie staje się B+R przez zastosowanie zaawansowanej technologii — to jedno z najczęstszych i najkosztowniejszych błędów w tym naborze.

Zakres STEP nie ogranicza się do przedsiębiorstw tradycyjnie kojarzonych z przemysłem zbrojeniowym. Przyjęte kryteria obejmują:

• technologie zawarte w produktach związanych z obronnością wskazanych w dyrektywie 2009/43/WE i wspólnym wykazie uzbrojenia UE,
• technologie niezbędne do opracowywania i wytwarzania takich produktów,
• technologie związane z priorytetowymi obszarami zdolności obronnych UE.

Projekt może objąć również odpowiednie ogniwo łańcucha wartości technologii krytycznej: produkt końcowy, komponent wykorzystywany głównie do jego produkcji, maszynę wykorzystywaną głównie do jego produkcji, określone surowce krytyczne albo usługi kluczowe i specyficzne dla rozwoju lub wytwarzania produktu końcowego.

Przykładowe obszary do wstępnej analizy

Potencjalnie mogą to być technologie dotyczące systemów bezzałogowych, robotyki i autonomii, sensorów i optoelektroniki, bezpiecznej komunikacji, cyberbezpieczeństwa, technologii satelitarnych, zaawansowanych materiałów, specjalistycznych komponentów, systemów produkcyjnych czy infrastruktury krytycznej.

Powyższe przykłady nie potwierdzają kwalifikowalności. Ostateczny zakres tematyczny każdego z trzech konkursów zostanie określony w Regulaminie wyboru projektów, a kryteria wprost wskazują, że technologie niewymienione w przyszłym RWP nie będą mogły otrzymać wsparcia. Samo określenie produktu jako „dual-use” również nie wystarcza.

Ocena jest dwuetapowa.

Etap I – pięć obowiązkowych bramek

Każde kryterium daje 0 albo 1 pkt i wszystkie muszą zostać spełnione: kwalifikowalność wnioskodawcy, lokalizacja projektu w Polsce, zgodność z sektorem technologii obronnych, wytwarzanie technologii krytycznej, brak działalności wykluczonej. Niespełnienie jednej bramki blokuje przejście do Etapu II.

Etap II – maksymalnie 66 pkt

1. Potencjał technologii krytycznej — 0/1/3/5/10 pkt. Po spełnieniu warunków bazowych (udokumentowana strategiczna zależność UE i wiarygodna analiza rynku) punkty zależą od liczby spełnionych elementów: 2 z 5 → 1 pkt, 3 z 5 → 3 pkt, 4 z 5 → 5 pkt, wszystkie → 10 pkt.
2. Potencjał wnioskodawcy — 0/1/2/6/7 pkt. Warunki bazowe dotyczą gotowości inwestycji, praw i pozwoleń, zasobów technicznych i kadrowych oraz realnego harmonogramu; dodatkowe punkty wynikają z gotowości formalnej i doświadczenia obronnego.
3. Kryteria obligatoryjne 3–11 — po 0 lub 1 pkt: budżet i zgodność z pomocą publiczną, zdolność finansowa, opłacalność, wskaźniki, efekt zachęty, zrównoważony rozwój, równość i niedyskryminacja, Karta Praw Podstawowych, Konwencja o prawach osób z niepełnosprawnościami.
4. Zdolności obronne Polski — 0/5/10 pkt za istotne wzmocnienie potencjału obronności lub bezpieczeństwa Polski oraz ograniczenie zależności RP od państw trzecich.
5. Priorytetowa technologia — 0/10 pkt. Wykaz technologii priorytetowych będzie załącznikiem do przyszłego RWP i na 18.08.2026 r. nie został opublikowany.
6. Automatyzacja — 0/5 pkt za projekt dotyczący automatyzacji produkcji lub świadczenia usług.
7. Innowacyjność na rynku wewnętrznym — 0/5/10/15 pkt — po 5 pkt za element innowacyjny, najnowocześniejszy i przełomowy.

Kryteria rozstrzygające (poza podstawowymi 66 pkt) obejmują członkostwo w Krajowym Klastrze Kluczowym oraz warunek przedsiębiorstwa zarządzanego lub współzarządzanego przez kobietę.

Etap I w obu ścieżkach obejmuje cztery obligatoryjne kryteria TAK/NIE: kwalifikowalność podmiotów, zgodność z zakresem STEP, rzeczywisty charakter B+R oraz brak działalności wykluczonych.

Ścieżka A – Etap II

• Wpływ projektu na rozwój technologii STEP — 0 albo 3–7 pkt (minimum 3). Po spełnieniu warunków bazowych: +2 pkt za szersze pozytywne skutki co najmniej na poziomie UE, +2 pkt za przełomowy charakter rezultatu.
• Plan prac B+R, potencjał do realizacji, potencjał do wdrożenia — po 0 albo 3–5 pkt (minimum 3 każde). Instytucja stosuje ocenę ekspercką w przedziale 3–5 pkt, bez prostego algorytmu punktowego.
• Wdrożenie wyników w Polsce — 0/5 pkt w okresie do 5 lat od zakończenia projektu.
• Zastosowanie w obronności i bezpieczeństwie Polski — 0/10 pkt.
• Priorytetowe potrzeby Polski — 0/10 pkt (wykaz w przyszłym RWP).

Suma kryteriów punktowanych: maks. 47 pkt. Minimalne poziomy czterech obligatoryjnych kryteriów punktowych dają 12 pkt, ale przyszły RWP może ustanowić dodatkowy minimalny wynik całkowity — dlatego 12 pkt nie jest progiem gwarantującym pozytywną ocenę.

Ścieżka B – Etap II

• Wpływ na ograniczanie strategicznej zależności UE — 0 albo 3–6 pkt (minimum 3); +2 pkt za znaczący potencjał gospodarczy i szersze znaczenie dla rynku UE, +1 pkt za szersze skutki społeczne, środowiskowe lub klimatyczne.
• Plan prac B+R, potencjał realizacyjny i wdrożeniowy — po 0 albo 3–5 pkt.
• Wdrożenie w Polsce — 0/5 pkt; wkład w zdolności obronne i odporność Polski — 0/5/10 pkt; priorytetowe potrzeby bezpieczeństwa — 0/10 pkt.

Suma: maks. 46 pkt. W obu ścieżkach dochodzi osiem obligatoryjnych kryteriów TAK/NIE (budżet, efekt zachęty, zdolność finansowa, równość szans, Karta Praw Podstawowych, KPON, zrównoważony rozwój, wskaźniki).

Kryteria rozstrzygające przy równej punktacji: wynik kryterium głównego, zastosowanie w obronności Polski, członkostwo w Krajowym Klastrze Kluczowym przez co najmniej 6 miesięcy, większy udział kobiet w kluczowym zespole projektu.

Efekt zachęty jest elementem oceny we wszystkich wariantach. W kryteriach NCBR badane będzie, czy realizacja projektu nie rozpoczęła się przed dniem ani w dniu złożenia wniosku, jeżeli taki wymóg wynika z przepisów o pomocy publicznej. Przed podpisaniem zamówień, umów na dostawy, rozpoczęciem robót lub innym potencjalnie wiążącym zobowiązaniem należy sprawdzić definicję „rozpoczęcia prac” w finalnym RWP.

VAT — zasady kwalifikowania dla każdego z trzech naborów należy przepisać dopiero z RWP i Przewodnika.

Wkład własny — nie ma jednej wartości procentowej; wyniknie z intensywności pomocy właściwej dla przedsiębiorstwa i kategorii kosztu. Kryteria już teraz wymagają wykazania finansowej możliwości realizacji projektu.

Zaliczka i refundacja — kryteria NCBR przewidują analizę źródeł finansowania z uwzględnieniem modelu refundacja/zaliczka, ale nie określają jeszcze wysokości ani mechanizmu wypłat.

Do wykluczeń wynikających z regulacji funduszowych i pomocy publicznej dochodzą ograniczenia szczególne. Kryteria NCBR A i B wymieniają m.in.:

• określone działania dotyczące paliw kopalnych, z ograniczonym wyjątkiem,
• produkty wykorzystywane do projektowania, rozwijania, produkcji lub stosowania broni jądrowej, chemicznej lub biologicznej albo środków jej przenoszenia,
• tytoń, napoje alkoholowe, treści pornograficzne, gry losowe i hazard.

PARP również wskazuje wyłączenia dotyczące paliw kopalnych, broni jądrowej/chemicznej/biologicznej, alkoholu, pornografii i hazardu — przy czym dokumentu PARP nie należy automatycznie ujednolicać z listą NCBR.

1. Niewłaściwy wybór PARP vs NCBR. Gotowa inwestycja produkcyjna nie staje się B+R przez samo zastosowanie zaawansowanej technologii.
2. Niewłaściwy wybór Ścieżki A vs B. Ścieżka B wymaga rzeczywistego problemu strategicznej zależności UE.
3. Technologia poza przyszłym katalogiem naboru. Ostateczny zakres określi RWP.
4. Brak realnej europejskiej skali znaczenia technologii.
5. Zbyt ogólne stwierdzenia o bezpieczeństwie. Samo napisanie „projekt zmniejsza zależność od Chin” nie jest analizą strategicznej zależności.
6. Nieuregulowane prawa własności intelektualnej.
7. Brak wiarygodnego finansowania dużego projektu.
8. Rozpoczęcie projektu przed sprawdzeniem efektu zachęty.
9. Źle skonstruowane konsorcjum. NCBR ogranicza liczbę członków do czterech, wymaga przedsiębiorstwa jako lidera i minimum 50% kosztów po stronie przedsiębiorstw.
10. Przekroczenie limitów podwykonawstwa i brak planu wdrożenia.
11. Ignorowanie regulacji obronnych, eksportowych, koncesyjnych lub certyfikacyjnych właściwych dla konkretnej technologii.

Dobre dopasowanie

Projekt ma największy potencjał, gdy przedsiębiorstwo posiada konkretną technologię, a nie tylko pomysł na działalność w branży obronnej; potrafi wskazać miejsce technologii w europejskim łańcuchu wartości; posiada prawa do technologii albo realną możliwość ich uzyskania; zna techniczne parametry rozwiązania i konkurencję; jest w stanie wykazać skalę gospodarczą lub strategiczne znaczenie; ma zespół i zdolność finansową; potrafi zaplanować produkcję albo rzeczywiste B+R; posiada lub może pozyskać wymagane pozwolenia i certyfikacje.

Słabe dopasowanie

STEP prawdopodobnie nie będzie właściwym instrumentem, jeżeli projekt polega wyłącznie na zakupie standardowych maszyn bez związku z technologią krytyczną; firma chce jedynie wejść na „rynek wojskowy” ze standardowym produktem; w projekcie NCBR nie istnieje rzeczywista niepewność technologiczna; projekt jest zbyt mały w stosunku do minimalnej wartości; technologia nie ma wiarygodnego znaczenia gospodarczego lub strategicznego na poziomie wymaganym przez STEP.

Na 18.08.2026 r. opublikowano kryteria, ale nie pełny pakiet konkursowy (RWP, Przewodniki kwalifikowalności, wzory wniosków, instrukcje, modele finansowe, wzory umów, FAQ). Poniższa lista jest rekomendacją przygotowawczą, a nie oficjalnym wykazem załączników.

Firma i struktura

Dokumenty rejestrowe, struktura właścicielska i powiązania, status MŚP lub dużego przedsiębiorstwa, dane finansowe za wymagane lata.

Technologia

Opis rozwiązania i jego funkcji, obecny poziom gotowości, parametry techniczne, prawa IP (patenty, licencje, know-how), analiza konkurencyjnych technologii.

Obronność i STEP

Konkretne zastosowanie w obronności lub bezpieczeństwie, miejsce technologii w łańcuchu wartości, dokumenty i analizy pokazujące zależności UE od państw trzecich, potencjał zwiększenia bezpieczeństwa dostaw, zastosowanie dla polskiego systemu obronności.

Rynek

Odbiorcy, wielkość rynku, konkurencja, dowody zainteresowania, plany produkcji i sprzedaży.

Projekt PARP

Plan inwestycji, lokalizacja, tytuł prawny, pozwolenia i decyzje, koncesje (jeżeli dotyczą), plan zdolności produkcyjnych, źródła finansowania.

Projekt NCBR

Problem badawczy, agenda B+R, zadania i kategorie badań, kamienie milowe, ryzyka technologiczne, zespół badawczy, podział IP, plan wdrożenia.

Jeżeli dotyczy projektu, należy dodatkowo zweryfikować koncesje, kontrolę eksportu produktów podwójnego zastosowania, transfer technologii, certyfikację, standardy wojskowe i bezpieczeństwo informacji.

Przy projektach STEP przygotowanie warto rozpocząć przed publikacją naboru. Obecne kryteria pozwalają już ocenić technologię, model projektu, konsorcjum, potencjał punktowy i największe braki. Budżet oraz finalne dokumenty należy dostosować po publikacji Regulaminu wyboru projektów.