Dotacje na eksport — PMT i Promocja marki innowacyjnych MŚP

PMT = wejście i przygotowanie ekspansji na określony nowy rynek. Będzie zwykle lepszym kierunkiem, jeżeli firma chce wejść na konkretny rynek pozaunijny, produkt jest gotowy do komercjalizacji, potrzebne są analizy, dostosowanie dokumentacji, strategia wejścia i działania operacyjne, a firma ma pewne doświadczenie eksportowe, ale na wybranym rynku dopiero rozpoczyna ekspansję.

Promocja marki = zwiększenie skali promocji i eksportu istniejącej marki. Będzie lepiej dopasowana, jeżeli firma jest już aktywnym eksporterem, posiada własną rozpoznawalną markę produktową, chce zwiększyć sprzedaż przez targi, misje i promocję oraz potrafi wykazać wcześniejszą działalność eksportową i innowacyjność.

Oba instrumenty mogą występować w strategii jednej firmy, ale nie wolno finansować dwukrotnie tego samego wydatku — trzeba zweryfikować kumulację pomocy, limit de minimis oraz odrębność celów i kosztów projektów.

Dotychczasowe zestawy rynków: 1N/2025 — Japonia, Chiny, Wietnam, RPA; 2N/2026 — USA, Kanada, Brazylia, Wielka Brytania; 3N/2026 — Egipt, Maroko, Turcja, ZEA; 4N/2026 — Japonia, Chiny, USA, Wielka Brytania.

Już 4N pokazuje, że PAIH dopuszcza powtarzanie rynków w kolejnych konkursach. Nie ma zasady, że dany kraj pojawia się w PMT tylko raz. Jeżeli model rotacji zostanie utrzymany, po 4N mogą wrócić także Wietnam, RPA, Kanada, Brazylia, Egipt, Maroko, Turcja i ZEA — to jednak interpretacja, a nie oficjalna zapowiedź PAIH. Harmonogram rynków dla naborów w latach 2027–2028 nie został opublikowany.

Wniosek praktyczny: firma, której rynek docelowy nie mieści się w 4N, nie powinna zakładać, że PMT jest dla niej zamknięte na kolejne lata.

W naborze 3N zrezygnowano z przypisywania branż do konkretnych rynków. Regulamin 3N wskazuje 15 kwalifikowanych branż i wprost stanowi, że nie są one przypisane do poszczególnych rynków i mogą być realizowane na każdym z nich.

Branże 3N: budowa i wykańczanie budowli; elektronika profesjonalna, mikroelektronika i fotonika; IT/ICT; kosmetyka; sektor lotniczo-kosmiczny; przemysł kreatywny; maszyny i urządzenia; meble; sektor medyczny i farmaceutyczny; motoryzacja; pojazdy szynowe; sektor spożywczy; statki specjalistyczne, jachty i łodzie; wysokie technologie w obszarze bezpieczeństwa i towarów podwójnego zastosowania; zielone technologie.

Dla 4N nie ma jeszcze podstawy, aby formalnie zagwarantować powtórzenie identycznej listy i pełnej swobody wyboru rynku. Praktycznie jest to istotna zmiana programowa, więc można oczekiwać kontynuacji — to jednak interpretacja, którą trzeba potwierdzić w regulaminie 4N.

Projekt 3N realizowany jest w dwóch etapach.

Etap I — krajowy: warsztat i indywidualne konsultacje eksperckie prowadzące do przygotowania strategii ekspansji.

Etap II — zagraniczny: rozpoczyna się po zaakceptowaniu strategii przez PAIH i obejmuje realizację działań na wybranym rynku.

Umowa obowiązuje 27 miesięcy: pierwszych 15 miesięcy służy realizacji działań, ponoszeniu kwalifikowanych kosztów i osiąganiu wskaźników, kolejne 12 miesięcy przeznaczono na dalsze osiąganie zadeklarowanych efektów.

Płynność

W 3N pieniężna część grantu jest rozliczana jako refundacja wydatków już poniesionych, a nie zaliczka na cały etap zagraniczny. Firma musi najpierw zapłacić wykonawcom, a następnie oczekiwać na refundację. Dostępność 150 000 zł refundacji nie oznacza, że projekt można realizować bez własnego finansowania pomostowego.

Zabezpieczenie

Wzór umowy 3N przewiduje weksel in blanco z klauzulą „nie na zlecenie” wraz z deklaracją wekslową, z podpisami poświadczonymi notarialnie. Warunku nie potwierdzamy jeszcze dla 4N.

Lista wydarzeń Ministerstwa Rozwoju i Technologii jest zmieniana. Wersja z 20 lutego 2026 r. została zastąpiona wersją z 11 maja 2026 r., która wprowadziła zmiany w ośmiu sektorowych programach promocji oraz dodatkowe wydarzenia na lata 2027–2029.

Do przygotowania jesiennego naboru należy używać wersji z 11.05.2026 r., a przed złożeniem wniosku ponownie sprawdzić, czy lista nie została zaktualizowana: aktualna lista wydarzeń MRiT.

PMT — według 3N

Brak statusu MŚP; działalność krócej niż wymagane 2 lata obrachunkowe; brak odpowiedniego poziomu eksportu; brak możliwości otrzymania pomocy de minimis; przedsiębiorstwo w trudnej sytuacji; produkt nadal na etapie B+R lub TRL poniżej 7; brak praw do produktu, usługi albo technologii; wcześniejsza ekspansja, sprzedaż lub komercjalizacja przedmiotu projektu na wskazanym rynku w zakresie niedopuszczonym regulaminem; brak zgodności z branżą lub KIS; podwójne finansowanie; niespełnienie ograniczeń dotyczących liczby równolegle realizowanych projektów PMT; przesłanki sankcyjne i pozostałe ustawowe wykluczenia.

Promocja marki — według poprzedniej edycji

Brak statusu MŚP; projekt poza dopuszczonymi sektorami; brak obowiązkowego udziału jako wystawca w wymaganym wydarzeniu targowym; brak praw do marki; brak działającej oferty produktu pod daną marką; niewystarczająca historia eksportowa; udział eksportu poniżej progu; brak wykazania innowacyjności; brak zgodności z KIS; budżet nieracjonalny lub niedostatecznie udokumentowany; działalność objęta wykluczeniami wynikającymi z zasad pomocy publicznej, funduszy UE lub rozporządzeń PARP.

Czego oba programy nie finansują

Nie są to programy inwestycyjne przeznaczone do finansowania hali ani linii produkcyjnej. Katalogi koncentrują się na doradztwie, wejściu na rynek, targach, misjach, podróżach i promocji.

Do PMT 4N

Aktualne dane rejestrowe; dane o statusie MŚP i podmiotach powiązanych; informacje o pomocy de minimis; dane finansowe; zestawienie przychodów eksportowych; opis produktu, usługi albo technologii; dokumenty potwierdzające prawa do przedmiotu projektu; wykaz certyfikatów, zezwoleń i licencji, jeżeli dotyczą; kod PKD właściwy dla przedmiotu projektu; wybór KIS i uzasadnienie zgodności; dane o dotychczasowych rynkach eksportowych; wstępną analizę rynku Japonii, Chin, USA albo Wielkiej Brytanii; opis konkurencji, grup klientów, sposobu wejścia i przewag produktu; potwierdzenie gotowości technologicznej rozwiązania.

Do jesiennego naboru PARP

Dokumenty potwierdzające status MŚP; przychody i przychody eksportowe za zamknięte lata; dowody eksportu promowanego produktu; dokumenty potwierdzające prawo do marki; aktualną stronę WWW, na której marka i produkt są faktycznie oferowane; dokumentację działalności B+R lub wdrożonych innowacji; klasyfikację KIS; historię udziału w targach; nagrody, wyróżnienia i rankingi marki; dokumentację międzynarodowych zamówień publicznych; wybór sektora; wstępną listę wydarzeń targowych z aktualnej listy MRiT; plan dodatkowych targów i misji; wstępny budżet wraz z ofertami; źródło finansowania wkładu własnego i VAT.

W obu instrumentach trzeba zakładać konieczność realizacji projektu zgodnie z zaakceptowanym zakresem, prowadzenia odrębnej i czytelnej dokumentacji wydatków, dokumentowania efektów usług i działań promocyjnych, przestrzegania zasad konkurencyjności lub procedur wyboru wykonawców, osiągnięcia zadeklarowanych wskaźników, właściwego oznakowania materiałów, przechowywania dokumentów, poddania się kontrolom oraz niedopuszczenia do podwójnego finansowania.

W PMT dokumenty powstające w ramach usług doradczych muszą mieć realnie indywidualny charakter i dotyczyć konkretnego produktu oraz rynku — ogólne materiały powielane między projektami mogą zostać zakwestionowane. W zakończonym naborze PARP zamówienia podlegające zasadzie konkurencyjności realizowano przez Bazę Konkurencyjności.

• Ryzyko formalne: największym błędem jest potraktowanie poprzedniej dokumentacji jako obowiązującej. Dla PMT 4N i jesiennego konkursu PARP trzeba ponownie sprawdzić regulamin, kryteria, koszty, formularz i wzór umowy po ich publikacji.
• Zbyt wczesne rozpoczęcie działań: w poprzedniej edycji Promocji marki zasadą było ponoszenie kosztów dopiero po złożeniu wniosku, z określonymi wyjątkami m.in. dla wcześniejszej rezerwacji powierzchni. Nie należy zakładać, że wyjątki pozostaną identyczne.
• Płynność: PMT 3N wymaga finansowania wydatków przed otrzymaniem refundacji.
• Niewłaściwy rynek PMT: trzeba nie tylko wybrać rynek z naboru, ale potwierdzić, że relacja firmy z tym rynkiem nie narusza definicji nowego rynku.
• Nieaktualna lista targów: wersja z 20.02.2026 została zastąpiona wersją z 11.05.2026.
• Niewystarczający potencjał eksportowy: liczą się nie tylko dane finansowe, ale też zespół, dostępność produktu, strategia rynku i zdolność do faktycznej realizacji ekspansji.