FEPK 11.01 — prace B+R i testowe w obszarach istotnych dla obronności

Podkarpackie prowadzi największy w kraju regionalny program wsparcia sektora obronnego. Działanie 11.1 „Inwestycje dla bezpieczeństwa i obrony" zostało podzielone na trzy odrębne nabory o łącznej alokacji przekraczającej 280 mln zł. Każdy ma własny numer, własny regulamin, własny termin i własne kryteria.

• FEPK.11.01-IZ.00-002/26 — działalność B+R i testowa. Prace badawczo-rozwojowe i testowe w obszarach istotnych dla obronności. Alokacja ok. 27,09 mln zł, nabór 10.08–21.09.2026 do godz. 15:00.
• FEPK.11.01-IZ.00-001/26 — potencjał produkcyjny i usługowy. Inwestycje zwiększające zdolności wytwórcze przedsiębiorstw branży bezpieczeństwa i obronności. Alokacja 147 006 501 zł, nabór 21.09–09.10.2026.
• FEPK.11.01-IZ.00-003/26 — dual-use, podtyp B. Rozwój innowacyjnych produktów, usług i technologii o podwójnym zastosowaniu. Alokacja 106 643 516 zł, nabór 12.10–30.10.2026.

Dlaczego kolejność terminów ma znaczenie

Trzy nabory następują po sobie w odstępie kilku tygodni. Firma, której projekt łączy elementy badawcze, produkcyjne i dual-use, musi zdecydować, do którego naboru go zgłosi — i zdecydować wcześnie, bo od tego zależy konstrukcja budżetu, katalog kosztów i zestaw dowodów.

Rozdzielenie projektu na dwa nabory bywa możliwe, ale wymaga wyraźnego rozgraniczenia zakresów i wykluczenia podwójnego finansowania tych samych wydatków. To decyzja, którą warto podjąć przed rozpoczęciem prac nad dokumentacją, a nie w ostatnim tygodniu naboru.

Aktualność dokumentacji. Instytucja zaktualizowała regulamin naboru dual-use 28 lipca 2026 r., a 13 sierpnia 2026 r. opublikowała FAQ mające istotne znaczenie dla kwalifikowalności kosztów w naborach produkcyjnym i dual-use. Stosujemy najnowsze wersje załączników i śledzimy historię zmian do dnia złożenia wniosku.

Nabór 002/26 obejmuje nie tylko klasyczne prace badawczo-rozwojowe, ale również działalność testową w obszarach istotnych dla obronności i bezpieczeństwa. To rozszerzenie ma praktyczne znaczenie dla firm z Podkarpacia, gdzie skoncentrowana jest branża lotnicza i kooperanci sektora obronnego.

Działalność testowa w praktyce

• Badania kwalifikacyjne i środowiskowe wyrobów: odporność termiczna, wibracyjna, na wstrząsy, kompatybilność elektromagnetyczna.
• Testy w warunkach zbliżonych do operacyjnych, w tym poligonowe, jeżeli regulamin je dopuszcza.
• Badania niezawodnościowe i trwałościowe wymagane przez normy sektorowe.
• Walidacja procesów wytwarzania pod kątem powtarzalności parametrów.

Granica między testami a rutynową kontrolą jakości

Kwalifikuje się testowanie służące rozwojowi rozwiązania albo potwierdzeniu spełnienia wymagań dla nowego produktu. Nie kwalifikuje się bieżąca kontrola jakości w seryjnej produkcji ani badania okresowe wynikające z utrzymania certyfikatu. Ta różnica bywa źródłem sporów w ocenie — warto opisać ją precyzyjnie już we wniosku.

Ograniczenia bezpieczeństwa

Projekty dotyczące obronności podlegają dodatkowym wymogom: ochronie informacji, zasadom dostępu do wyników, ograniczeniom w publikacji. Jeżeli zakres dotyka informacji niejawnych, trzeba to przewidzieć w konstrukcji projektu i w zasadach współpracy z podwykonawcami. Premia za szerokie rozpowszechnianie wyników bywa w takich projektach niedostępna.

Wsparcie obejmuje prace badawczo-rozwojowe i testowe w obszarach istotnych dla obronności i bezpieczeństwa.

Zakres prac

• Badania przemysłowe zmierzające do zdobycia nowej wiedzy potrzebnej do opracowania rozwiązania.
• Eksperymentalne prace rozwojowe: budowa i testowanie prototypów, demonstratorów, walidacja w warunkach zbliżonych do rzeczywistych.
• Działalność testowa związana z kwalifikacją wyrobu i potwierdzeniem parametrów wymaganych w sektorze.

Katalog kosztów według regulaminu naboru

• Personel badawczy: wynagrodzenia zespołu naukowego, badawczego i technicznego bezpośrednio zaangażowanego w prace, z ewidencją czasu.
• Aparatura naukowo-badawcza: amortyzacja w zakresie i okresie wykorzystania w projekcie.
• Podwykonawstwo prac badawczych w granicach limitu regulaminowego.
• Materiały, surowce i komponenty zużywane w badaniach i przy budowie prototypów.
• Usługi badawcze i testowe nabywane na zewnątrz, w tym badania akredytowane.
• Wartości niematerialne i prawne nabyte na warunkach rynkowych od podmiotów niepowiązanych.
• Koszty pośrednie rozliczane ryczałtem.

Każdy koszt musi wynikać z konkretnego zadania badawczego opisanego w agendzie. Wydatek bez przypisania do zadania i rezultatu jest kwestionowany na etapie oceny albo rozliczenia.

Warunki dostępu

• Projekt realizowany w województwie podkarpackim.
• Katalog beneficjentów obejmuje przedsiębiorstwa oraz inne podmioty wskazane w regulaminie — należy zweryfikować go dla własnej formy prawnej.
• Powiązanie zakresu z obronnością lub bezpieczeństwem musi być rzeczywiste, a nie deklaratywne.
• Prace muszą mieć charakter badawczo-rozwojowy; projekt bez etapu rozwojowego i bez rezultatu możliwego do wdrożenia nie spełnia warunku.

Dokumenty i elementy wniosku

1. Agenda badawcza — problem techniczny, niepewność technologiczna, hipotezy, zadania, metody, poziomy TRL, kamienie milowe z mierzalnymi parametrami i kryteriami przerwania prac.
2. Zespół — kierownik prac badawczych, kluczowi specjaliści, ich doświadczenie i dostępność; osoby spoza organizacji potwierdzone umową warunkową lub promesą.
3. Zasoby techniczne — aparatura, stanowiska badawcze, laboratoria własne i zewnętrzne, dostęp do infrastruktury testowej.
4. Prawa własności intelektualnej — stan wyjściowy, prawa do wyników, analiza swobody działania, zasady podziału praw z podwykonawcami.
5. Plan wdrożenia — jak i kiedy wyniki trafią do działalności gospodarczej, jaki jest rynek, kto sfinansuje inwestycję wdrożeniową.
6. Budżet z przypisaniem kosztów do zadań i podstaw pomocy oraz metodą kalkulacji każdej pozycji.
7. Analiza ograniczeń bezpieczeństwa — dostęp do informacji, zasady publikacji, wymogi wobec podwykonawców.

• Projekt poza profilem obronności i bezpieczeństwa albo bez prac rozwojowych.
• Badania podstawowe jako samodzielny zakres projektu.
• Rutynowa kontrola jakości, badania okresowe utrzymania certyfikatu i standardowe testy odbiorcze produkcji seryjnej.
• Rutynowe lub okresowe zmiany produktów bez rzeczywistej niepewności technologicznej.
• Wdrożenie produkcyjne i zakup linii technologicznej — to zakres naboru inwestycyjnego 001/26, nie badawczego.
• Zakup aparatury w pełnej wartości zamiast kwalifikowanej amortyzacji.
• Podwykonawstwo przekraczające limit regulaminowy albo obejmujące kluczowe kompetencje, które powinien posiadać wnioskodawca.
• Koszty niezgodne z zasadami pomocy publicznej albo poniesione przed okresem kwalifikowalności.

Wiążąca jest wyłącznie dokumentacja instytucji ogłaszającej nabór: Nabór FEPK.11.01-IZ.00-002/26.

Wysokości dotacji nie ustala się jedną stawką dla całego projektu. Każdy koszt przypisuje się do właściwej podstawy pomocy, a dopiero potem liczy intensywność, limity kategorii i kumulację. Poniższe reguły decydują o tym, ile realnie wyniesie dofinansowanie.

Prace badawczo-rozwojowe

• Badania przemysłowe — stawka bazowa 50% kosztów kwalifikowanych.
• Eksperymentalne prace rozwojowe — stawka bazowa 25% kosztów kwalifikowanych.
• Premia za wielkość przedsiębiorstwa — +10 punktów procentowych dla firmy średniej, +20 punktów dla mikro i małej.
• Premia projektowa (tylko jedna, nie sumują się) — +15 p.p. za skuteczną współpracę między przedsiębiorstwami, gdy żaden partner nie ponosi więcej niż 70% kosztów i uczestniczy co najmniej jedno MŚP; +15 p.p. za skuteczną współpracę z organizacją badawczą, gdy ponosi ona co najmniej 10% kosztów i ma prawo publikować własne wyniki; +15 p.p. za szerokie rozpowszechnianie wyników na warunkach regulaminu.
• Premia lokalizacyjna (alternatywna wobec powyższych) — +5 p.p. dla wskazanych obszarów dolnośląskiego, wielkopolskiego i warszawskiego obszaru „c" albo +15 p.p. dla regionów „a" i mazowieckiego regionalnego.
• Pułap łączny — 80% kosztów danego rodzaju prac dla przedsiębiorstwa; w typowych konkursach prace rozwojowe zatrzymują się na 60%.
• Organizacja badawcza — do 100% kosztów działalności niegospodarczej, jeżeli regulamin to przewiduje i jednostka nie wdraża wyników komercyjnie.

Premia za rozpowszechnianie wyników jest zobowiązaniem wykonalnym: publikacje, konferencje, otwarte bazy danych albo udostępnienie oprogramowania na wolnej licencji w wymaganym okresie. Niewykonanie zobowiązania oznacza korektę pomocy.

Pomoc de minimis i kumulacja

• Limit de minimis wynosi 300 tys. EUR w okresie trzech lat dla jednego przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o pomocy publicznej — liczonego łącznie ze spółkami powiązanymi.
• Różnych intensywności nie sumuje się w obrębie jednego kosztu. Każdy wydatek ma jedną podstawę pomocy.
• Trzeba prowadzić rejestr całej otrzymanej pomocy publicznej i de minimis oraz wszystkich źródeł publicznych finansujących te same koszty. Niedozwolona kumulacja skutkuje korektą lub zwrotem.
• Wkład własny powinien być pieniężny i wolny od wsparcia publicznego. Pożyczka od podmiotu powiązanego, dopłaty wspólników i finansowanie bankowe wymagają spójnych dokumentów oraz oceny warunków rynkowych.

Wniosek trzeba złożyć przed rozpoczęciem prac. Naruszenie efektu zachęty prowadzi zwykle do odmowy dofinansowania całego projektu, a nie tylko zakwestionowania jednego kosztu. Ryzykowne są nie tylko faktury, ale również zobowiązania, które czynią inwestycję nieodwracalną.

• Nie podpisuj bezwarunkowej umowy na roboty budowlane, dostawę urządzeń ani rozpoczęcie prac badawczych.
• Nie wpłacaj zaliczek i nie składaj wiążących zamówień na aktywa objęte projektem.
• Nie rozpoczynaj robót budowlanych ani prac badawczych wchodzących w zakres projektu.
• Zapytania ofertowe, listy intencyjne i rezerwacje zawieraj z warunkiem zawieszającym, jeżeli dokumentacja naboru na to pozwala.
• Działania przygotowawcze — studia wykonalności, projektowanie, pozwolenia, zakup gruntu — dokumentuj i oceniaj indywidualnie przed ich podjęciem. Część z nich jest dopuszczalna, część przesądza o rozpoczęciu inwestycji.

Przed złożeniem wniosku warto wykonać audyt rejestru umów, zamówień, zaliczek i protokołów rozpoczęcia robót. To najtańsza czynność w całym procesie, a chroni przed utratą kilku milionów złotych dofinansowania.

Firma, grupa i finanse

• Dokumenty rejestrowe (KRS lub CEIDG), umowa albo statut, struktura właścicielska i beneficjenci rzeczywiści.
• Status MŚP wraz z danymi przedsiębiorstw partnerskich i powiązanych, także zagranicznych. Zmiana właścicielska przed podpisaniem umowy potrafi zmienić status i intensywność pomocy.
• Sprawozdania finansowe za wymagane lata, bieżące dane księgowe, zadłużenie, prognozy i analiza płynności.
• Źródła wkładu własnego: środki własne, uchwały, promesa kredytowa lub leasingowa, dopłaty wspólników.
• Rejestr otrzymanej pomocy publicznej i de minimis z trzech lat oraz innych źródeł publicznych finansujących te same koszty.

Część badawczo-rozwojowa

• Agenda B+R: problem badawczy, niepewność technologiczna, hipotezy, zadania, metody badawcze i kryteria przerwania prac.
• Poziomy gotowości technologicznej (TRL), kamienie milowe z mierzalnymi parametrami i metodą weryfikacji, rejestr ryzyk.
• Zespół kluczowy z kierownikiem B+R i kierownikiem zarządzającym — dostępny na dzień złożenia wniosku; współpraca z osobami spoza organizacji potwierdzona umową warunkową, promesą zatrudnienia lub umową przedwstępną.
• Aparatura, laboratoria, infrastruktura badawcza i lista podwykonawców wraz z metodą ich wyboru.
• Analiza stanu techniki i benchmark rezultatu wobec rozwiązań dostępnych na rynku, z mierzalnymi parametrami przewagi.
• Prawa własności intelektualnej: patenty, licencje, know-how, prawa do wyników i kodu, zasady podziału praw w konsorcjum, analiza swobody działania (FTO).
• Plan wdrożenia wyników: rynek, model biznesowy, forma wdrożenia, termin i źródło finansowania inwestycji wdrożeniowej.

Zasady horyzontalne i zgodność

• Oświadczenia i opis zgodności z zasadą „nie czyń poważnych szkód" (DNSH), zrównoważonym rozwojem, równością szans i dostępnością.
• Zgodność z Kartą Praw Podstawowych i Konwencją o prawach osób z niepełnosprawnościami.
• Screening sankcyjny dostawców, partnerów i beneficjentów rzeczywistych.
• Potwierdzenie braku działalności wykluczonych z EFRR, GBER albo rozporządzenia de minimis.

Poniższe przesłanki blokują projekt niezależnie od jego jakości merytorycznej. Warto sprawdzić je zanim zapadnie decyzja o zleceniu kosztownych opinii i dokumentacji technicznej.

Wykluczenia podmiotowe

• Obowiązek zwrotu wcześniejszej pomocy na podstawie decyzji Komisji Europejskiej.
• Przedsiębiorstwo w trudnej sytuacji w rozumieniu przepisów o pomocy publicznej, jeżeli dana podstawa pomocy tego zabrania.
• Zaległości publicznoprawne, upadłość, likwidacja, orzeczone zakazy albo inne przesłanki nierzetelności wskazane w dokumentacji naboru.
• Powiązania z podmiotami lub osobami objętymi sankcjami Unii Europejskiej.

Wykluczenia przedmiotowe

• Rozpoczęcie prac przed złożeniem wniosku, jeżeli projekt wymaga efektu zachęty.
• Brak prawa do nieruchomości, technologii, wyników B+R lub innego zasobu koniecznego do realizacji i utrzymania rezultatów.
• Podwójne finansowanie tego samego wydatku, niedozwolona kumulacja pomocy albo przekroczenie limitu de minimis.
• Koszty niezwiązane bezpośrednio z projektem, nieracjonalne, zawyżone, nieudokumentowane albo poniesione poza okresem kwalifikowalności.
• VAT, jeżeli beneficjentowi przysługuje prawna możliwość jego odzyskania — nawet gdy z tego prawa nie korzysta.
• Naruszenie DNSH, przepisów środowiskowych, zasad zamówień publicznych albo zasady konkurencyjności.
• Działalności wyłączone z EFRR, GBER lub rozporządzenia de minimis, w tym łańcuch paliw kopalnych w naborach, które go wykluczają.
• Brak zdolności finansowej, kadrowej, technicznej lub organizacyjnej do realizacji projektu i utrzymania jego rezultatów.

Odpowiedz na poniższe pytania: TAK, NIE albo NIE WIEM. Test nie jest potwierdzeniem kwalifikowalności, ale pokazuje, gdzie leży realne ryzyko projektu.

1. Czy projekt będzie realizowany w województwie podkarpackim?
2. Czy w projekcie istnieje rzeczywisty problem badawczy, a nie zadanie inżynierskie o przewidywalnym wyniku?
3. Czy zakres jest powiązany z obronnością lub bezpieczeństwem w sposób możliwy do udokumentowania?
4. Czy zespół kluczowy jest dostępny na dzień złożenia wniosku?
5. Czy firma posiada albo zapewni dostęp do aparatury i stanowisk testowych potrzebnych w projekcie?
6. Czy prawa do wyników i wiedzy wyjściowej są uporządkowane?
7. Czy istnieje realny plan wdrożenia wyników i źródło jego finansowania po projekcie?
8. Czy termin 21 września 2026 r., godz. 15:00 jest osiągalny przy obecnym stanie dokumentacji?

Przewaga odpowiedzi „TAK" oznacza, że projekt ma podstawy do dalszej kwalifikacji. Każde „NIE WIEM" przy statusie przedsiębiorstwa, lokalizacji, prawach do technologii, finansowaniu albo zakresie naboru wymaga wyjaśnienia przed rozpoczęciem prac nad wnioskiem. Odpowiedź „NIE" przy kryterium obligatoryjnym zwykle blokuje projekt w danym naborze — wtedy szukamy alternatywnego instrumentu.

Dotacja nie kończy się na decyzji o przyznaniu środków. Obowiązki wynikające z umowy trwają latami i to na ich etapie najczęściej dochodzi do korekt finansowych.

Przed podpisaniem umowy

• Potwierdzenie aktualności danych, statusu przedsiębiorstwa, pomocy publicznej i źródeł finansowania.
• Dostarczenie dokumentów rejestrowych, podatkowych, finansowych, oświadczeń i zabezpieczeń wymaganych przez instytucję.
• Aktualizacja harmonogramu, budżetu i modelu finansowego w granicach dopuszczonych wynikiem oceny.
• Weryfikacja braku rozpoczęcia prac i zgodności pierwszych planowanych zamówień z zasadami naboru.

W trakcie realizacji

• Wyodrębniona ewidencja księgowa projektu i prawidłowe opisywanie dokumentów finansowych.
• Stosowanie zasady konkurencyjności, Bazy Konkurencyjności i reguł konfliktu interesów tam, gdzie mają zastosowanie.
• Realizacja zgodnie z zatwierdzonym zakresem — zmiana aktywa, dostawcy, zadania badawczego, partnera, lokalizacji lub terminu wymaga oceny, a często zgody instytucji.
• Monitorowanie wskaźników, kamieni milowych i parametrów technologii; wnioski o płatność i raporty w systemie CST2021.
• Obowiązki informacyjne, dostępność, DNSH, sankcje i archiwizacja dokumentacji.
• Utrzymanie płynności przy refundacyjnym modelu wypłat oraz odrębne śledzenie VAT i kosztów niekwalifikowanych.

Trwałość i rezultaty

• Utrzymanie inwestycji, aktywów i działalności przez wymagany okres — co do zasady 5 lat, a dla MŚP 3 lata, zgodnie z umową i rodzajem pomocy.
• Zakaz zasadniczej modyfikacji wpływającej na charakter, cele lub warunki realizacji projektu.
• Osiągnięcie zadeklarowanych wskaźników: mocy produkcyjnej, przychodów, efektów środowiskowych i pozostałych.
• W projektach B+R — wdrożenie wyników w zadeklarowanej formie i terminie oraz wykonanie zobowiązań do rozpowszechniania, jeżeli były podstawą podwyższonej intensywności.
• Gotowość do kontroli i przechowywanie dokumentacji także po zakończeniu projektu. Nieosiągnięcie wskaźników lub naruszenie trwałości oznacza zwrot części albo całości pomocy.