NUKLEOSTRATEG — program B+R dla energetyki jądrowej

NUKLEOSTRATEG figuruje w harmonogramie NCBR jako ważny instrument, ale bez daty dziennej. Roboczo wskazywany jest rok 2027 lub późniejszy. Proces konsultacji programu został uruchomiony, natomiast agenda badawcza konkursu, budżet, limity projektowe ani katalog kosztów nie zostały opublikowane.

Co to oznacza w praktyce

• Nie ma podstaw, by przedstawiać program jako otwarty nabór ani podawać dawnych zapowiedzi jako terminu potwierdzonego.
• Nie można potwierdzić kwalifikowalności żadnego konkretnego kosztu — ani personelu, ani aparatury, ani podwykonawstwa, ani infrastruktury badawczej.
• Nie należy zaciągać zobowiązań inwestycyjnych w oczekiwaniu na nieopublikowany regulamin. Program strategiczny bywa modyfikowany na etapie konsultacji, a zakres tematyczny konkursu może odbiegać od pierwotnych założeń.

Dlaczego mimo to warto obserwować program

Polska realizuje program energetyki jądrowej, który generuje długoterminowe zapotrzebowanie na kompetencje techniczne, łańcuch dostaw i zaplecze badawcze. Firmy budujące pozycję w tym łańcuchu — w obszarze materiałów, komponentów, systemów kontrolno-pomiarowych, bezpieczeństwa, cyklu paliwowego czy gospodarki odpadami promieniotwórczymi — będą naturalnymi kandydatami do udziału w konkursie.

Warto też pamiętać, że technologie jądrowe i cykl paliwowy mieszczą się w wykazie czystych i zasobooszczędnych technologii STEP. Projekt, który nie doczeka NUKLEOSTRATEG, może mieć alternatywną ścieżkę finansowania.

• Program ma dotyczyć badań naukowych i prac rozwojowych w sektorze energetyki jądrowej. Szczegółowa agenda konkursu nie jest jeszcze dostępna.
• Spodziewane obszary — wyłącznie na podstawie kierunku programu, bez potwierdzenia w dokumentacji: materiały i komponenty dla reaktorów, systemy kontrolno-pomiarowe i bezpieczeństwa, cykl paliwowy, gospodarka odpadami promieniotwórczymi, technologie wsparcia eksploatacji, kompetencje i narzędzia symulacyjne.
• Nie ma podstaw do potwierdzenia kwalifikowalności kosztów personelu, aparatury, podwykonawstwa ani infrastruktury dla konkretnego naboru.

Program pozostaje w harmonogramie jako instrument bez daty dziennej. Na tym etapie sensowne przygotowanie ogranicza się do materiału, który zachowa wartość niezależnie od ostatecznego kształtu regulaminu:

1. Fiszka projektu — obszar technologiczny, problem badawczy, oczekiwany rezultat i jego znaczenie dla programu jądrowego.
2. Poziom gotowości technologicznej — punkt wyjścia i cel projektu wyrażone w skali TRL.
3. Partnerzy — potencjalne konsorcjum, role, kompetencje, wstępne rozmowy.
4. Zasoby — zespół, aparatura, dostęp do infrastruktury badawczej i laboratoriów akredytowanych.
5. Ryzyka — techniczne, regulacyjne i związane z dostępem do danych oraz materiałów.
6. Prawa własności intelektualnej — stan wyjściowy, ewentualne licencje, ograniczenia wynikające z przepisów o bezpieczeństwie jądrowym.

Ten sam materiał można wykorzystać przy innych instrumentach, jeżeli NUKLEOSTRATEG opóźni się lub zmieni zakres.

• Przedstawianie programu jako otwartego naboru albo podawanie dawnych zapowiedzi jako terminu potwierdzonego.
• Zaciąganie zobowiązań inwestycyjnych w oczekiwaniu na nieopublikowany regulamin.
• Zakładanie, że katalog kosztów i intensywności będzie identyczny jak w innych programach strategicznych NCBR.
• Rozpoczęcie prac badawczych przed złożeniem wniosku, jeżeli przyszły regulamin będzie wymagał efektu zachęty.

Wiążąca jest wyłącznie dokumentacja instytucji ogłaszającej nabór: Konsultacje programu NUKLEOSTRATEG — NCBR.

Firma z projektem w obszarze energetyki jądrowej nie musi czekać na NUKLEOSTRATEG. W zależności od charakteru przedsięwzięcia warto rozważyć:

• STEP — czyste i zasobooszczędne technologie. Technologie jądrowe, cykl paliwowy i wybrane technologie powiązane z energią jądrową mieszczą się w oficjalnym wykazie tego sektora. Nabory 2026 są zakończone, ale program ma być kontynuowany.
• Ścieżka SMART — projekty B+R. Instrument bez ograniczenia sektorowego, wymagający wykazania niepewności technologicznej i innowacji na poziomie co najmniej krajowym.
• Pożyczka z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności. Dla inwestycji w energię i infrastrukturę krytyczną, z oprocentowaniem od 1% i okresem do 20 lat. Projekty energetyczne wymagają minimum 100 mln zł wartości.
• FEnIKS. Instrumenty dla infrastruktury energetycznej, w tym magazynowania i odporności systemów.

Dobór instrumentu zależy od tego, czy projekt jest badawczy, czy inwestycyjny, oraz od jego skali. Chętnie porównamy dostępne ścieżki dla konkretnego przedsięwzięcia.