FESW 13.01 — inwestycje w przemysł obronny i bezpieczeństwa

FESW 13.01 wyróżniał się na tle innych regionalnych naborów obronnych trzema parametrami.

• Limit dofinansowania do 20 mln zł na projekt — dwukrotnie więcej niż w FELU 14.01 (10 mln zł) i FEWP 15.01 (10 mln zł). To jeden z najwyższych limitów projektowych w naborach wojewódzkich tej perspektywy.
• Niski próg wejścia: 500 tys. zł kosztów kwalifikowalnych. Nabór był więc dostępny zarówno dla dużych inwestycji, jak i dla pojedynczych linii technologicznych w mniejszych firmach.
• Dostępność dla dużych przedsiębiorstw przy intensywności 50%, a dla mikro i małych firm nawet 70% — wynika to z pozycji świętokrzyskiego w mapie pomocy regionalnej (60/70/75 dla podstawowej pomocy inwestycyjnej, obniżone w regulaminie do 50/60/70).

Zakres, który się kwalifikował

Inwestycje produkcyjne, technologie, usługi bezpieczeństwa i obronności, cyberbezpieczeństwo oraz produkty podwójnego zastosowania. Nabór był stosunkowo szeroki zakresowo — obejmował zarówno produkcję wyrobów dla sektora obronnego, jak i usługi bezpieczeństwa oraz rozwiązania cyfrowe.

Warunek, który decydował o ocenie

Projekt musiał realnie zwiększać potencjał obronny lub bezpieczeństwa albo potencjał dual-use. To nie jest kryterium deklaratywne. Wymagało wykazania, jakie zdolności powstają w wyniku inwestycji, dla jakiego odbiorcy i w jakiej skali. Inwestycja odtworzeniowa — wymiana zużytego parku maszynowego bez przyrostu zdolności — nie odpowiadała celowi działania, nawet w firmie działającej w sektorze obronnym.

Drugim elementem ocenianym rygorystycznie była klasyfikacja produktu dual-use oraz zakres wyłącznego wykorzystania aktywów w projekcie. Maszyna kupiona w projekcie musiała służyć celom projektu, a nie równolegle produkcji spoza jego zakresu.

Zakres inwestycji

• Linie produkcyjne, maszyny i urządzenia zwiększające zdolności wytwórcze w obszarze obronności i bezpieczeństwa.
• Technologie i wartości niematerialne i prawne: licencje, oprogramowanie, know-how, dokumentacja technologiczna.
• Rozwiązania cyberbezpieczeństwa jako element inwestycji produkcyjnej lub usługowej.
• Produkty i technologie podwójnego zastosowania — z obowiązkiem wykazania rzeczywistego zastosowania cywilnego i w obszarze bezpieczeństwa.
• Roboty budowlane i instalacyjne niezbędne do posadowienia i uruchomienia aktywów objętych projektem.

Poziom wsparcia

• Mikro i małe przedsiębiorstwa: do 70% kosztów kwalifikowalnych.
• Średnie przedsiębiorstwa: do 60%.
• Duże przedsiębiorstwa: do 50%.
• Minimalna wartość kosztów kwalifikowalnych: 500 tys. zł. Maksymalne dofinansowanie: 20 mln zł.

Warunki dostępu

• Status MŚP albo dużego przedsiębiorstwa; nabór był otwarty dla wszystkich wielkości firm.
• Realizacja projektu na obszarze województwa świętokrzyskiego.
• Minimum 500 tys. zł kosztów kwalifikowalnych.
• Wykazanie realnego wzrostu potencjału obronnego, bezpieczeństwa albo dual-use.

Materiał dowodowy, który decydował o wyniku

1. Klasyfikacja produktu. Opis funkcji, parametrów i przeznaczenia, a przy dual-use — udokumentowanie obu zastosowań. Deklaracja „produkt może być użyty również przez wojsko" nie wystarczała.
2. Dowód przyrostu zdolności. Stan wyjściowy i docelowy mocy produkcyjnych wyrażony w jednostkach fizycznych, z metodą pomiaru.
3. Popyt. Listy intencyjne, zamówienia, umowy przedwstępne, potwierdzenia współpracy albo rekomendacje instytucji publicznych wskazujące konkretny produkt i skalę.
4. Wyłączność wykorzystania aktywów. Opis, jak aktywa będą przypisane do zakresu projektu i jak zostanie to udokumentowane w okresie trwałości.
5. Analiza pomocy publicznej z przypisaniem każdej kategorii kosztu do właściwej podstawy oraz weryfikacją mapy pomocy dla lokalizacji.

• Inwestycja odtworzeniowa bez przyrostu zdolności produkcyjnych lub usługowych.
• Brak wykazanego związku projektu z obronnością, bezpieczeństwem albo podwójnym zastosowaniem.
• Koszty poniżej progu 500 tys. zł kosztów kwalifikowalnych.
• Aktywa wykorzystywane jednocześnie poza zakresem projektu bez odpowiedniego wyodrębnienia.
• Zakup uzbrojenia, amunicji i sprzętu wojskowego jako wyrobu finalnego.
• Rozpoczęcie prac przed złożeniem wniosku.

Wiążąca jest wyłącznie dokumentacja instytucji ogłaszającej nabór: Ogłoszenie naboru FESW.13.01-IZ.00-001/26.

Wysokości dotacji nie ustala się jedną stawką dla całego projektu. Każdy koszt przypisuje się do właściwej podstawy pomocy, a dopiero potem liczy intensywność, limity kategorii i kumulację. Poniższe reguły decydują o tym, ile realnie wyniesie dofinansowanie.

Regionalna pomoc inwestycyjna

Poziom pomocy zależy od lokalizacji inwestycji i wielkości przedsiębiorstwa. Wartości podano w kolejności: duże / średnie / mikro i małe przedsiębiorstwo.

• Lubelskie, podkarpackie, podlaskie, świętokrzyskie, warmińsko-mazurskie — 60% / 70% / 75%.
• Kujawsko-pomorskie, lubuskie, opolskie, zachodniopomorskie — 50% / 60% / 70%.
• Pomorskie — 40% / 50% / 60%.
• Wybrane obszary łódzkiego, małopolskiego i śląskiego — do 60% / do 70% / do 75%.
• Pozostałe obszary łódzkiego i małopolskiego — 50% / 60% / 70%.
• Pozostałe obszary śląskiego — 40% / 50% / 60%.
• Wielkopolskie i dolnośląskie — 20–30% / 30–40% / 40–50%.
• Mazowieckie — 0–60% / 0–70% / 0–75%; Warszawa i część obszaru metropolitalnego mogą mieć 0%.

Mazowieckie, łódzkie, małopolskie, śląskie, wielkopolskie i dolnośląskie wymagają sprawdzenia konkretnej gminy lub powiatu w oficjalnej mapie pomocy — sąsiednie gminy tego samego powiatu bywają w różnych kategoriach. Dla dużych projektów inwestycyjnych stosuje się skorygowaną kwotę pomocy. Co najmniej 25% kosztów objętych regionalną pomocą inwestycyjną musi być sfinansowane ze środków wolnych od jakiegokolwiek wsparcia publicznego.

Pozostałe podstawy pomocy w projekcie inwestycyjnym

• Usługi doradcze dla MŚP — do 50%; doradztwo musi być zewnętrzne, niezbędne, niestałe i nierutynowe. Wyłączone są bieżąca księgowość, podatki, reklama i stała obsługa prawna.
• Wsparcie innowacji dla MŚP — do 50%; badania, testy, certyfikacja, dostęp do baz danych, laboratoriów i mocy obliczeniowej bezpośrednio na potrzeby projektu.
• Szkolenia — 50% plus 10 p.p. dla firm średnich i 20 p.p. dla mikro i małych, maksymalnie 70%. Szkolenia obowiązkowe i ogólne są wyłączone.
• Pomoc środowiskowa — intensywność zależy od podstawy z GBER (art. 36, 38, 38a, 41 lub 47) i obejmuje wyłącznie dodatkowy koszt ochrony środowiska, efektywności energetycznej, OZE lub GOZ.
• Grunty i nieruchomości zabudowane — co do zasady do 10% kosztów kwalifikowanych, do 15% dla terenów opuszczonych i poprzemysłowych z zabudową.
• Wartości niematerialne i prawne — w dużym przedsiębiorstwie do 50% kosztów inwestycji początkowej; MŚP przy spełnieniu warunków może rozliczyć 100%.

Pomoc de minimis i kumulacja

• Limit de minimis wynosi 300 tys. EUR w okresie trzech lat dla jednego przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o pomocy publicznej — liczonego łącznie ze spółkami powiązanymi.
• Różnych intensywności nie sumuje się w obrębie jednego kosztu. Każdy wydatek ma jedną podstawę pomocy.
• Trzeba prowadzić rejestr całej otrzymanej pomocy publicznej i de minimis oraz wszystkich źródeł publicznych finansujących te same koszty. Niedozwolona kumulacja skutkuje korektą lub zwrotem.
• Wkład własny powinien być pieniężny i wolny od wsparcia publicznego. Pożyczka od podmiotu powiązanego, dopłaty wspólników i finansowanie bankowe wymagają spójnych dokumentów oraz oceny warunków rynkowych.

Wniosek trzeba złożyć przed rozpoczęciem prac. Naruszenie efektu zachęty prowadzi zwykle do odmowy dofinansowania całego projektu, a nie tylko zakwestionowania jednego kosztu. Ryzykowne są nie tylko faktury, ale również zobowiązania, które czynią inwestycję nieodwracalną.

• Nie podpisuj bezwarunkowej umowy na roboty budowlane, dostawę urządzeń ani rozpoczęcie prac badawczych.
• Nie wpłacaj zaliczek i nie składaj wiążących zamówień na aktywa objęte projektem.
• Nie rozpoczynaj robót budowlanych ani prac badawczych wchodzących w zakres projektu.
• Zapytania ofertowe, listy intencyjne i rezerwacje zawieraj z warunkiem zawieszającym, jeżeli dokumentacja naboru na to pozwala.
• Działania przygotowawcze — studia wykonalności, projektowanie, pozwolenia, zakup gruntu — dokumentuj i oceniaj indywidualnie przed ich podjęciem. Część z nich jest dopuszczalna, część przesądza o rozpoczęciu inwestycji.

Przed złożeniem wniosku warto wykonać audyt rejestru umów, zamówień, zaliczek i protokołów rozpoczęcia robót. To najtańsza czynność w całym procesie, a chroni przed utratą kilku milionów złotych dofinansowania.

Firma, grupa i finanse

• Dokumenty rejestrowe (KRS lub CEIDG), umowa albo statut, struktura właścicielska i beneficjenci rzeczywiści.
• Status MŚP wraz z danymi przedsiębiorstw partnerskich i powiązanych, także zagranicznych. Zmiana właścicielska przed podpisaniem umowy potrafi zmienić status i intensywność pomocy.
• Sprawozdania finansowe za wymagane lata, bieżące dane księgowe, zadłużenie, prognozy i analiza płynności.
• Źródła wkładu własnego: środki własne, uchwały, promesa kredytowa lub leasingowa, dopłaty wspólników.
• Rejestr otrzymanej pomocy publicznej i de minimis z trzech lat oraz innych źródeł publicznych finansujących te same koszty.

Część inwestycyjna

• Tytuł prawny do nieruchomości, mapy, wypisy, dokumentacja techniczna i projektowa.
• Pozwolenia, zgłoszenia, decyzje środowiskowe, analiza DNSH i — jeżeli dotyczy — odporności klimatycznej.
• Lista aktywów z parametrami technicznymi, oferty lub rozeznanie rynku, kalkulacja każdego kosztu i harmonogram zakupów.
• Analiza stosowania zasady konkurencyjności albo Prawa zamówień publicznych dla planowanych postępowań.
• Plan osiągnięcia zdolności produkcyjnej lub usługowej, wskaźniki projektu i metodologia ich pomiaru.
• Model finansowy z danymi historycznymi, prognozą, strukturą finansowania i analizą rentowności inwestycji.

Zasady horyzontalne i zgodność

• Oświadczenia i opis zgodności z zasadą „nie czyń poważnych szkód" (DNSH), zrównoważonym rozwojem, równością szans i dostępnością.
• Zgodność z Kartą Praw Podstawowych i Konwencją o prawach osób z niepełnosprawnościami.
• Screening sankcyjny dostawców, partnerów i beneficjentów rzeczywistych.
• Potwierdzenie braku działalności wykluczonych z EFRR, GBER albo rozporządzenia de minimis.

Nabór FESW.13.01-IZ.00-001/26 trwał od 30 czerwca do 20 sierpnia 2026 r. Alokacja wyniosła 105 mln zł. Na 16 sierpnia 2026 r. instytucja nie ogłosiła kolejnej edycji działania.

Zakończenie naboru nie oznacza, że projekt trzeba porzucić. W praktyce mamy trzy warianty działania.

1. Przygotowanie do kolejnej edycji. Instytucje regionalne zwykle powtarzają nabory w kolejnych latach perspektywy 2021–2027, choć z modyfikacjami kryteriów. Dokumentacja techniczna, pozwolenia, benchmark technologiczny i model finansowy zachowują wartość — starzeją się głównie oferty cenowe i dane finansowe firmy.
2. Zmiana instrumentu. Ten sam zakres rzeczowy często kwalifikuje się do naboru krajowego albo do instrumentu zwrotnego. Porównanie warto zrobić na wczesnym etapie, bo różne programy inaczej definiują koszty kwalifikowane i wymagają innego materiału dowodowego.
3. Wstrzymanie prac. Jeżeli projekt bez dotacji nie ma uzasadnienia ekonomicznego, a alternatywne instrumenty nie pasują, rozsądniejsze jest przesunięcie inwestycji. Kluczowe: nie rozpoczynać prac, jeżeli planujemy ubiegać się o wsparcie w przyszłym naborze — rozpoczęcie inwestycji przekreśla efekt zachęty.

Strona pozostaje opublikowana jako materiał referencyjny: parametry zakończonego naboru są najlepszym dostępnym punktem odniesienia dla kolejnej edycji, choć nie stanowią gwarancji przyszłych warunków.

Odpowiedz na poniższe pytania: TAK, NIE albo NIE WIEM. Test nie jest potwierdzeniem kwalifikowalności, ale pokazuje, gdzie leży realne ryzyko projektu.

1. Czy inwestycja będzie realizowana na obszarze województwa świętokrzyskiego?
2. Czy koszty kwalifikowalne przekroczą 500 tys. zł?
3. Czy da się wykazać przyrost zdolności produkcyjnych, a nie tylko wymianę maszyn?
4. Czy produkt ma udokumentowane przeznaczenie obronne, bezpieczeństwa albo podwójne zastosowanie?
5. Czy istnieją dokumenty potwierdzające popyt na konkretny produkt?
6. Czy aktywa objęte projektem będą wykorzystywane wyłącznie w jego zakresie?
7. Czy sprawdzono poziom pomocy właściwy dla lokalizacji i wielkości przedsiębiorstwa?
8. Czy nie rozpoczęto prac objętych projektem?

Przewaga odpowiedzi „TAK" oznacza, że projekt ma podstawy do dalszej kwalifikacji. Każde „NIE WIEM" przy statusie przedsiębiorstwa, lokalizacji, prawach do technologii, finansowaniu albo zakresie naboru wymaga wyjaśnienia przed rozpoczęciem prac nad wnioskiem. Odpowiedź „NIE" przy kryterium obligatoryjnym zwykle blokuje projekt w danym naborze — wtedy szukamy alternatywnego instrumentu.

Dotacja nie kończy się na decyzji o przyznaniu środków. Obowiązki wynikające z umowy trwają latami i to na ich etapie najczęściej dochodzi do korekt finansowych.

Przed podpisaniem umowy

• Potwierdzenie aktualności danych, statusu przedsiębiorstwa, pomocy publicznej i źródeł finansowania.
• Dostarczenie dokumentów rejestrowych, podatkowych, finansowych, oświadczeń i zabezpieczeń wymaganych przez instytucję.
• Aktualizacja harmonogramu, budżetu i modelu finansowego w granicach dopuszczonych wynikiem oceny.
• Weryfikacja braku rozpoczęcia prac i zgodności pierwszych planowanych zamówień z zasadami naboru.

W trakcie realizacji

• Wyodrębniona ewidencja księgowa projektu i prawidłowe opisywanie dokumentów finansowych.
• Stosowanie zasady konkurencyjności, Bazy Konkurencyjności i reguł konfliktu interesów tam, gdzie mają zastosowanie.
• Realizacja zgodnie z zatwierdzonym zakresem — zmiana aktywa, dostawcy, zadania badawczego, partnera, lokalizacji lub terminu wymaga oceny, a często zgody instytucji.
• Monitorowanie wskaźników, kamieni milowych i parametrów technologii; wnioski o płatność i raporty w systemie CST2021.
• Obowiązki informacyjne, dostępność, DNSH, sankcje i archiwizacja dokumentacji.
• Utrzymanie płynności przy refundacyjnym modelu wypłat oraz odrębne śledzenie VAT i kosztów niekwalifikowanych.

Trwałość i rezultaty

• Utrzymanie inwestycji, aktywów i działalności przez wymagany okres — co do zasady 5 lat, a dla MŚP 3 lata, zgodnie z umową i rodzajem pomocy.
• Zakaz zasadniczej modyfikacji wpływającej na charakter, cele lub warunki realizacji projektu.
• Osiągnięcie zadeklarowanych wskaźników: mocy produkcyjnej, przychodów, efektów środowiskowych i pozostałych.
• W projektach B+R — wdrożenie wyników w zadeklarowanej formie i terminie oraz wykonanie zobowiązań do rozpowszechniania, jeżeli były podstawą podwyższonej intensywności.
• Gotowość do kontroli i przechowywanie dokumentacji także po zakończeniu projektu. Nieosiągnięcie wskaźników lub naruszenie trwałości oznacza zwrot części albo całości pomocy.